Pilotta kalan yapay zekâ
Kurumlar yapay zekâdan değer aldığını hissediyor ve söylüyor. Bunu doğrulayacak ölçüm ise çoğu zaman hiç kurulmuyor.
20 sayfa · PDF · Türkçe · Ücretsiz
Beş rakam, tek fikir: Kurumlar yapay zekânın değerini hissediyor; kayda geçen sonuç aynı hızla büyümüyor. Fark çoğu zaman araçtan değil, kurulmayan ölçümden doğuyor.
Pilot bir ara durak mı, kalıcı bir adres mi?
Pilot, büyük karardan önce yapılan kısa bir denemedir. Yapay zekâda bu ara durak birçok kurum için kalıcı bir adrese dönüşmüş görünüyor: Araç açılıyor, kullanım artıyor, sunumlar olumlu; ama denemenin ne ürettiği netleşmiyor.
Bu raporun sorusu şu: Kurumlar pilottan çıkıp çıkmadıklarını neden çoğu zaman bilemiyor? Yanıt için üç şeyi ayırmak gerekiyor: benimseme (kaç kişi kullanıyor), görev performansı (iş daha hızlı ya da daha iyi yapılıyor mu) ve kurumsal etki (bu iyileşme müşteriye, maliyete, gelire yansıyor mu). Raporların çoğu ilk ikisini beyanla yanıtlıyor; üçüncüsünü ise çoğu zaman yanıtlayamıyor.
Hissedilen ilerleme ile doğrulanmış sonuç arasındaki fark, yani doğrulama mesafesi, bireylerde olduğu kadar kurumlarda da görülüyor. Sorun aracın kendisinde değil; aradaki boşluğun ölçülmeden bırakılmasında.
- %37
Yöneticilerin yüzde 80’i yapay zekânın kendi verimliliğini artırdığını söylüyor. Kurum kârına katkı görenler yüzde 37 ve bu oran bir yıldır değişmedi.
- %7
Yöneticilerin yüzde 76’sı “anlamlı iş değeri” görüyor. Kendini ölçülebilir getiri aşamasında görenler ise yüzde 7.
- %40
Kontrollü bir deneyde yazı görevlerinin süresi yüzde 40 kısaldı, kalite yüzde 18 arttı. Görev düzeyinde kazanç gerçek.
- %64
CEO’ların yüzde 64’ü, geride kalma kaygısının değeri net anlaşılmadan yatırım yaptırdığını kabul ediyor.
- %37,6
Türkiye’de üretken yapay zekâ kullanan bireyler yüzde 37,6. Yapay zekâ kullanan girişimler (10 ve üzeri çalışan) yüzde 14,0.
Değer hissediliyor, ama kâra aynı hızla yansımıyor
Büyük danışmanlık ve araştırma şirketlerinin anketleri farklı rakamlar veriyor, ama aynı yöne bakıyor: Yapay zekâya duyulan inanç, ona bağlanabilen finansal sonuçtan daha hızlı büyüyor.
Bu bölümün tamamı rapordaGörevde kazanç gerçek, ama kurum sonucuna kendiliğinden dönüşmüyor
Kontrollü deneyler büyük kazançlar gösteriyor. Bu kazancın ücretlere, saatlere ve kâra nasıl yansıdığı ise ayrı bir soru ve çoğu zaman ölçülmüyor.
Bu bölümün tamamı rapordaGeride kalma korkusu başlatıyor, durdurmak zorlaşıyor
Yöneticiler kendi ifadeleriyle, değeri net olmadan yatırım yaptıklarını söylüyor. Sonuç vermeyen bir pilotu durdurmak ise başlatmaktan daha zor.
Bu bölümün tamamı rapordaDoğrulanmayan çıktı, işi bir sonraki masaya taşıyor
Değer açığının bir bölümü, çalışanların çıktıyla kurduğu gündelik ilişkide oluşuyor olabilir. Kontrol işi ortadan kalkmıyor; çoğu zaman başka birine geçiyor.
Bu bölümün tamamı rapordaTürkiye’de bireyler hızlı, kurumlar temkinli
Türkiye’de yapay zekâ önce bireylerin cebine girdi; kurumların süreçlerine daha yavaş giriyor. Kurumların bundan ne değer aldığını ölçen bir veri ise henüz yok.
Bu bölümün tamamı rapordaNe yapmalı? Kullanımı değil, sonucu ölçün
Önerilerin ortak noktası daha fazla rapor değil, işe başlamadan önce bir karşılaştırma noktası kurmak.
Bireyler için
- 01Bir hafta kayıt tutun
Bir görevin süresini önce tahmin edin, bitince kontrol ve düzeltme dahil gerçek süreyi not edin.
- 02İletmeden önce sorun
Bu çıktıyı araç olmadan savunabilir miyim? Alıcının kontrol süresi, benim kazancımdan az mı?
- 03Kullanımınızı gizlemeyin
Görünür kullanım hataların erken yakalanmasını sağlar.
Kurumlar için
- 01Sonuç cümlesiyle başlayın
“Ekibin yüzde 80’i aracı kullansın” bir hedef değil; teklif süresi ya da hata oranı gibi bir sonuç yazın.
- 02Başlangıcı kaydedin
İşin bugün kaç kişi-saat aldığını ve hata oranını pilottan önce ölçün.
- 03Durdurma koşulunu baştan yazın
Durdurmayı başarısızlık değil, gerekçeli bir karar olarak kaydedin.
- 04Kullanımı ödüllendirmeyin
Her kullanım göstergesinin yanına bir sonuç ve bir maliyet göstergesi koyun.
Eğitimciler için (biz dahil)
- 01“İşe yarıyor mu?” sorusunu merkeze koyun
Eğitimi “araç nasıl kullanılır” sorusunda bitirmeyin.
- 02Memnuniyeti değil sonucu ölçün
Aksi hâlde eğitim de ölçülmeyen bir pilot olur.
- 03Rakam okuryazarlığı öğretin
Örneklemi, soruyu ve dönemi soran yönetici ne manşetle paniğe kapılır ne rehavete.
TAM RAPORRaporun tamamı e-postanızda.
“Pilotta kalan yapay zekâ” raporunun tamamını (20 sayfa) ücretsiz olarak e-posta adresinize gönderiyoruz.
Yayınlayan ve hazırlayan: Konsantre
Diğer raporlarımız
Tüm raporlar- RAPOR 07
Koltuk değneği mi, antrenör mü?
Yapay zekâ öğrenmeye yardım da edebilir, yerine de geçebilir: Farkı aracın tasarımı ve araçsız ölçüm belirliyor.
- RAPOR 08
Türkiye YZ Nabzı 2027: Neyi, nasıl ölçeceğiz?
Türkiye'de yapay zekâ kullanımı ikiye katlandı; sonucu ölçen veri yok. Hissedilen ilerlemeyi gerçek sonuçla karşılaştıracak araştırmanın planı.
- RAPOR 09
Kolay kullanım, zor vazgeçiş
Yapay zekâ aracını benimsemek kolay, vazgeçmek zor: Geçebileceğinizi varsaymak yerine sınamanın yolu.